Üç yıl önce São Paulo'da daha yüksek ve yavaş İngilizce konuşarak kahve sipariş etmeye çalışan o Türk bendim. Tipi bilirsin. Portekizce kelime dağarcığım, “o-bri-GEY-du” diye söylediğim “obrigado” ile bildiğim dillerdekilere benzeyen kelimelerden oluşuyordu. Ev sahibimle ilk konuşmamda, o şaşkın şaşkın bakarken, İspanyolca-Portekizce karışımı tuhaf bir şeyle “Eu necessito agua quente” diyordum.
Geçen haftaya gel: Apartman görevlimle Palmeiras'ın bu yıl şampiyonluk şansı var mı diye Portekizce tartışıyorum. O da “Palmeiras não tem Mundial” diyerek delirdiğimi söylüyor. Sessiz turistten futebol atışmasına giden yol mu? Sekiz uygulama, yüzlerce saat ve itiraf etmek istediğimden fazla utandırıcı hata.
Sekiz Uygulamaya Hızlı Bakış
| # | Uygulama | Fiyat | En uygun olduğu ihtiyaç | Platformlar | Ücretsiz plan |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Falando | 8,99 $/ay veya 89,99 $/yıl | Yalnızca Brezilya odaklı A1–C2 düzeni | Web, Android; iOS yakında | A1’in tamamı kalıcı olarak ücretsiz, ayrıca 7 günlük deneme |
| 2 | LingQ | 14,99 $/ay; yıllık ödemede yaklaşık 10 $/ay | Temelden sonra bol okuma | Web, iOS, Android | Var, sınırlı |
| 3 | Duolingo | Ücretsiz; Super 13,99 $/ay | Sıfırdan günlük alışkanlık | Web, iOS, Android | Var, reklam ve enerji sınırlarıyla |
| 4 | Drops | Yaklaşık 13 $/ay veya 70 $/yıl | Beş dakikalık kelime çalışması | Web, iOS, Android | Günde 5 dakika |
| 5 | Clozemaster | Yaklaşık 8 $/ay veya 60 $/yıl | Cümlelerle dilbilgisi kalıpları | Web, iOS, Android | Var, geniş kapsamlı |
| 6 | LingoDeer | Yaklaşık 15 $/ay veya 80 $/yıl | Açıklamalı, düzenli dersler | Web, iOS, Android | Sınırlı ücretsiz ders |
| 7 | Busuu | Yaklaşık 14 $/ay veya 70 $/yıl | Dersler ve ana dili konuşanlardan düzeltmeler | Web, iOS, Android | Var, sınırlı |
| 8 | Anki | Android’de ücretsiz; iPhone’da bir kez 24,99 $ | Uzun süreli hatırlama | Masaüstü, Android, web, iOS | Masaüstü, Android ve web ücretsiz; yalnızca iPhone ücretli |
ABD liste fiyatları. Bunların çoğu Brezilya'da daha ucuz.
Beni Konuşturan Uygulamalar, Gerçek Yararlılık Sırasıyla
8. Anki: Son Bölümün Büyük Rakibi
En uygun olduğu kişiler: Uzun vadeli kazanç için zahmete katlanmayı sevenler
Anki aslında dil öğrenme uygulaması değil; dillerde de işe yarayan bir ezber sistemi. Bu listede beni gerçekten kızdıran tek uygulama da o. Kurmak, 1995'te video cihazını programlamak gibi. Göndermeyi anlamadıysan gençliğin kutlu olsun.
Ama mesele şu: İşe yarıyor. Anki'ye koyduğum her kelime kaldı. Aralıklı tekrar bilimsel olarak kanıtlanmış ve her şeyi özelleştirebilirsin. HER ŞEYİ. Hem gücü hem zayıflığı bu.
Gerçek durum:
- Masaüstü, Android ve AnkiWeb ücretsiz. Yalnızca iPhone için, abonelik olmadan bir kez 24,99 dolar ödüyorsun
- Kurulduktan sonra inanılmaz güçlü
- Paylaşılan destelerin kalitesi çok değişken
- Ayarlarla saatler geçireceksin, kesin
İşin doğrusu: Her gün kart tekrar etme disiplinin yoksa Anki suçluluk üreten bir makineye dönüşür. Şu anda bana bakan 847 gecikmiş kartım var. Yargılayabilirsin. Kendi destelerini oluşturup sürdürmeye zamanın varsa harika çalışır. Yoksa başka çözüm seçmek daha iyi.
7. Busuu: İyi Niyetli
En uygun olduğu kişiler: İnsanlarla etkileşim isteyen ama italki için fazla çekinenler
Busuu her şey olmaya çalışıyor: Dersler, topluluk, sertifikalar. Hepsinde biraz başarılı, hiçbirinde olağanüstü değil. Topluluk düzeltmeleri, düzeltmelerin yarısının kafası karışık başka öğrencilerden geldiğini anlayana kadar harika görünüyor.
Artıları:
- Alıştırmalarını gerçek insanlar düzeltiyor; sonunda
- Sertifikalar birini etkileyebilir
- Dersler oldukça kapsamlı
- Yapay zekâ geri bildirimi bazen yararlı
Eksisi: Yazma alıştırmasının düzeltilmesini üç gün beklemek hevesi kesiyor.
6. LingoDeer: Düzenli Olan
En uygun olduğu kişiler: Her şeyin açıklanmasına ihtiyaç duyan planlı, titiz kişiler
LingoDeer, Duolingo'nun yüksek lisans yapmış hali. Her şey düzenli, açıklanmış ve... biraz sıkıcı mı? Ama Portekizcede neden “olmak” demenin 14 yolu var diye anlamaya çalışırken sıkıcılık işe yarıyor. Tamam, gerçekten 14 değil, öyle hissettiriyor.
İyi tarafları:
- Dilbilgisi kurallarını gerçekten açıklıyor
- Çevrim dışı mod metro yolculuklarında çok yararlı
- İyi yapılandırılmış dersler
- Oldukça kapsamlı testler
O kadar iyi olmayan: Portekizce kursu bırakılmış gibi. Yıllardır anlamlı biçimde güncellenmemiş kursa aylık 15 ya da yıllık 80 dolar vermek mi? Pek değil.
5. Clozemaster: Cümle Kazmayı Sevenlere
En uygun olduğu kişiler: Uygulamalar güzelleşmeden önce dil öğrenenler
Clozemaster acımasız. “Ele teria sido morto se não tivesse fugido”, yani “Kaçmasaydı öldürülmüş olurdu” gibi cümlelerle derin suya atıyor, boşluk doldurmanı bekliyor.
Ama ne var biliyor musun? Çalışıyor. On bin cümleyle uğraştıktan sonra Portekizce dilbilgisi sonunda yerine oturdu. Eğlenceli değil, ama spor salonunda çömelme yapmak da değil; ikisi de güçlendiriyor.
Neden işe yarıyor?
- Bağlam, bağlam, bağlam
- Sonunda her dilbilgisi kalıbını kapsıyor
- Ücretsiz sürümü gayet kullanılabilir
Neden sevmeyebilirsin? Yanlış yapınca hiç açıklama yok. Arayüz 1995'ten bir terminal gibi. Bazı cümleler de çok tuhaf. “Rahip ölmekte olan askeri kutsadı” demeyi bilmem neden gerekiyor?
4. Drops: Güzel Resimler, Sıfır Dilbilgisi
En uygun olduğu ihtiyaç: Verimliymiş gibi yaparken kelime ezberlemek
Drops dil öğrenmenin Instagram'ı. Güzel, tatmin edici ve altı ay kullandıktan sonra bin kelime biliyordum, ama tutarlı bir cümle kuramıyordum.
Yine de kelime kelimedir. Drops bana her gün kullandığım yemek kelimelerini öğretti. Onun sayesinde São Paulo'daki herhangi bir cardápio'da, yani menüde yolumu bulabiliyorum.
Artıları:
- Gerçekten çok güzel tasarım
- Beş dakikalık sınır odaklanmanı sağlıyor
- Görerek öğrenenler için harika
- Konular gerçekten yararlı
Eksisi: YALNIZCA kelime. Bağlam yok, dilbilgisi yok, konuşma yok. Tarif öğrenmeden malzemeleri ezberleyerek yemek yapmayı öğrenmek gibi.
3. Duolingo: Herkesin İlk Eski Sevgilisi
En uygun olduğu ihtiyaç: Ciddi olup olmadığını anlamadan önce alışkanlık kurmak
Hepimizin bir Duolingo hikâyesi var. Benimki, dang humması olunca biten 247 günlük seriyle ilgili. Evet, burada var; telefona bile bakamayacak haldeydim. Portekizcemi Duolingo'ya mı borçluyum? Não. Başlamamı sağladı mı? Sim.
Duolingo'nun gerçeği şu: “Fil süt içer” demeyi öğrenirsin, ama “Kahveme daha az şeker koyabilir misiniz?” demeyi değil. Menos açúcar no café, por favor. Rica ederim.
Neden hâlâ değerli?
- Koşullu olarak ücretsiz: Mobilde enerji sistemiyle ölçüyor; beklemeni istemeden önce birkaç ders yapmayı planla. Ya da sınırı ve reklamları kaldıran Super için ayda 13,99 dolar
- İyi anlamda bağımlılık yapıyor
- Muhtemelen bütün arkadaşların orada
- Her gün alıştırma yaptırıyor
- Hikâyeler gerçekten eğlenceli
Neden yetersiz gelmeye başlayacak? Kimse Duolingo'nun öğrettiği gibi konuşmuyor. KİMSE. Bir kez kafede görevliye “O senhor poderia me auxiliar?”, yani “Bana yardımcı olabilir misiniz efendim?” dedim, gerçekten alay mı ediyorum diye sordu. Portekizce kursu da oldukça temel, yalnızca A1'i kapsıyor.
2. LingQ: İyi Anlamda İçerik Fazlalığı
En uygun olduğu kişiler: “Oi, tudo bem?” aşamasını geçip gerçek içeriğe hazır olanlar
LingQ çirkin. Söyledim işte. Arayüz 2015'ten beri güncellenmemiş gibi. AMA, hem de büyük bir ama: İşe yarıyor. Burada Paulo Coelho'nun tam kitaplarını okudum. İstediğin kadar yargıla, “O Alquimista” Portekizceme bütün ders kitaplarından çok yaradı.
Mesele şu: LingQ'nun fiyatına değmesi için biraz Portekizce bilmen gerekiyor. Temeli öğretmeyecek. Ama bir paragrafı güçlükle de olsa okuyabildiğinde, bağlamla kelime geliştirmekte inanılmaz.
İyi tarafları:
- Büyük kütüphane: Haberler, kitaplar, podcast'ler
- İstediğini içeri aktarabilmek
- Başarmış hissettiren istatistikler
- Gerçekten yararlı tarayıcı eklentisi
Kötü tarafı: Temelde geliştirilmiş bir okuma uygulaması için aylık 14,99 dolar yüksek geliyor. Yıllık ödemeyle yaklaşık 10 dolara iniyor.
1. Falando: Brezilya Portekizcesi İçin Yapıldı
En uygun olduğu kişiler: Düzen isterken internet şakalarını ve sokak Portekizcesini de anlamak isteyenler
Ne, Falando da mı listede? Kim tahmin ederdi! Şaka bir yana: Bu, seni ücretsiz denememize kaydolmaya yöneltmek için hazırlanmış bir pazarlama yöntemi. Ama Brezilya Portekizcesi öğreniyorsan Falando'yu yararlı bulacağına gerçekten inanıyorum; denemelisin.
Falando'da sevdiğim, YALNIZCA Brezilya Portekizcesi olması. Araya giren Avrupa Portekizcesi yok. Başka bir dil kursu için yazılıp makineyle çevrildiğinden Brezilya'da tuhaf gelen genel “Portekizce” yok.
Aralıklı tekrar sistemi sade, dilbilgisi açıklamaları geniş; Hızlı alıştırma, Fiil çekimi ve Deyim alıştırmaları gibi başka birçok mod da var. Ama benim için asıl özellik YouTube videosu aktarmak. Portekizcemin yarısını Porta dos Fundos skeçleri izleyip kelimeleri Falando'ya çözümleterek öğrendim. Yapay zekâ açıklamaları sayısız kez imdadıma yetişti. Mesela Brezilyalıların neden “havia falado” yerine “tinha falado” dediğini sonunda anladım. İkisi de “konuşmuştu” demek; ama insanların gerçekte hangisini kullandığını tahmin et.
İşe yarayanlar:
- Okul gibi hissettirmeyen düzenli A1–C2 yolu
- YouTube ve makale aktarma; haberlerle her gün kullanıyorum. Bir de sürekli büyüyen video koleksiyonu
- Dilbilgisinin nedenini açıklaması
- Yazdıklarına yapay zekâ geri bildirimi veren Günlük
- Palavrão, yani küfürleri gerçekten öğretmesi; yalnız dikkatli ol
Can sıkan tarafı: Ücretsiz içe aktarma hakkı dar: Günde değil, toplam üç video ve üç makale. Özelliğin sana uyup uymadığını anlamaya yeter; uzun uzun çalışmaya yetmez. Sonrası deneme ya da abonelik.
Uygulamaları Gerçekte Nasıl Kullanıyorum? São Paulo Metrosu Yöntemi
İdealleştirilmiş hali değil, gerçek rutinim şöyle:
Sabah, çalışıyormuş gibi yaparken:
- Instagram'a bak, sonra suçlulukla Falando'yu on dakikalığına aç
- Oyalanmak için okuduğum makaleyi Falando'ya aktar
- Zahmete girecek haldeysem belki Anki tekrarları yap
Yolda, hatırladığımda:
- Oturacak yer bulursam beş dakika Drops
- Ayaktaysam ve telefonu tek elle tutabiliyorsam LingQ
- Dürüst olalım, genellikle yalnızca Spotify'da podcast dinlemek
Akşam, tamamen yorulmadıysam:
- Falando'da YouTube aktarımlarıyla haberleri takip etmek
- Verimli hissetmem gerekiyorsa bazen Busuu
- Serim bitecekse Duolingo
Gerçek mi? Süreklilik kusursuzluğu geçer. Her gün on dakika bile hafta sonu sıkıştırılmış çalışmadan daha iyi.
Brezilya Portekizcesi Neden Önemli? Yalnızca Acemi Duyulmamak Değil
Bu uygulamaların öğretmeyeceği bir şey var: Brezilya Portekizcesi, Avrupa Portekizcesinden başka bir dünya. Yalnızca aksan değil; kültür, ritim, Brezilyalıların dünyayı görüşü.
Brezilyalıların neden her şey için “nossa” dediğini, şaşkınlık, katılma, hayal kırıklığı, varoluş fark etmeksizin kullandığını, ya da kelimesi kelimesine “hayal et” olan “imagina” sözünün neden “rica ederim” anlamına geldiğini anladığında yalnızca dil öğrenmiyorsun. İki yüz milyon insanın hayatı mizahla, sıcaklıkla ve her durumu hikâyeye dönüştürme yeteneğiyle nasıl yaşadığını öğreniyorsun.
Açık Konuşalım: Gerçekten İşe Yarayan Ne?
Üç yıl ve sekiz uygulamadan sonra bildiklerim:
-
Hiçbir uygulama seni akıcı yapmaz. Uygulamalar araçtır. Gerçek insanlarla yine konuşmalısın. Uber sürücüsü mü? Konuş. Feira'daki hanım mı? Konuş. Kurye mi? Yorgun, muhtemelen gitmek istiyor, ama yine de konuş! Öncesinde ısınmak istersen Brezilya Portekizcesi konuşma pratiği için en iyi uygulamaları ayrıca sıraladık.
-
En fazla iki üç uygulama seç. Düzen için Falando, arkadaşlarla yarışmak için Duolingo, alıştırma için Anki kullanıyorum. Geri kalanı verimlilik kılığına girmiş oyalanma.
-
Brezilya içeriği izle. Uygulamalar Portekizce öğretir. Brezilya YouTube'u Brezilya'yı öğretir. Büyük fark.
-
Hepsinden önemlisi: Yeni bir dil öğrenmek zaman alır.
İşin Özü, Yani “Moral da História”
Brezilya Portekizcesi öğrenmek buradaki hayatımı değiştirdi. Turistten... peki, hâlâ yabancıyım. Ama buluşmalara çağrılan, şakaları anlayan, kötü de olsa siyaset tartışabilen bir yabancı.
Bu sekiz uygulamanın her biri rol oynadı. Duolingo başlattı. Falando düzen verdi, gerçek Portekizce öğretti. LingQ anlamamı geliştirdi. Diğerleri boşlukları doldurdu. Asıl öğrenme mi? Kafelerde, Uber'lerde, São Paulo pizzasının neden İtalyan pizzasından iyi olduğu tartışmalarında oldu. İyi değil, ama artık Portekizce tartışabiliyorum.
Uygulamalarını seç. Sürekli çalış. Hata yap. İnsanlarla konuş. Şunu da unutma: Karşılaştığın her Brezilyalı, buna başvurmuş olsun olmasın, gayriresmî Portekizce öğretmenine dönüşecek.
Boa sorte, e vai com tudo!


