Mój pierwszy służbowy mail po portugalsku zaczynał się od Querida. Miałem pytanie do księgowej w São Paulo, szukałem odpowiednika „Droga Pani”, a słownik podsunął mi querida. Tę kobietę widziałem raz, przez dwadzieścia minut, w sprawie formularza podatkowego. Jej odpowiedź zaczynała się od Prezado Darek i kończyła na Atenciosamente, a ja długo nie rozumiałem, co właściwie zrobiłem. Napisałem do prawie obcej osoby tak, jak pisze się do ulubionej ciotki.
Jeśli chcesz wiedzieć, jak napisać maila po portugalsku, w tym jednym słowie mieści się spora część problemu. Z polskiego znasz różnicę między „Szanowna Pani” a „Cześć”. Brazylijski portugalski ma własną krótką drabinę powitań, a szczebel, który wybierzesz, mówi odbiorcy, jak blisko siebie Twoim zdaniem jesteście. Poniżej znajdziesz powitania, zakończenia, zwroty biurowe i trzy szablony do skopiowania.
Jak zacząć maila po portugalsku
Zacznij od pytania, jak dobrze znasz tę osobę. Powitania w tabeli są ułożone od najbardziej do najmniej formalnych:
| Powitanie | Formalność | Do kogo | Wymowa w przybliżeniu |
|---|---|---|---|
| Prezado Senhor, / Prezada Senhora, | Bardzo formalne | Ktoś, czyjego nazwiska nie znasz | pre-ZA-du si-NIOR / pre-ZA-da si-NIO-ra |
| Prezado João, / Prezada Ana, | Formalne | Klienci, urzędnicy, każdy, kogo nie znasz osobiście | pre-ZA-du żu-AUN |
| Caro João, / Cara Ana, | Formalne, ale cieplejsze | Ktoś, z kim masz już kontakt | KA-ru / KA-ra |
| Bom dia, Ana, / Boa tarde, Ana, | Neutralne | Prawie wszyscy w pracy | bon DŻI-a / BO-a TAR-dżi |
| Olá, Ana, | Przyjazne | Współpracownicy, obsługa klienta | o-LA |
| Oi, Ana, | Swobodne | Osoby, z którymi już piszesz na czacie | oj |
Prezado pochodzi od prezar, cenić, i stoi mniej więcej tam, gdzie polskie „Szanowna Pani”. Odmienia się zależnie od odbiorcy: prezado do mężczyzny, prezada do kobiety, prezados do grupy. Caro wiedzie podwójne życie, tak jak polskie „drogi”, bo znaczy też „kosztowny”. Querido lepiej zachować na później. Działa jak „Kochana” na kartce urodzinowej, więc pisz tak tylko do ludzi, których ściskasz na lotnisku.
Jeśli masz zapamiętać jedno powitanie, niech to będzie Bom dia. Bom dia, Ana, tudo bem? jest wystarczająco uprzejme dla klienta i wystarczająco swobodne dla osoby przy sąsiednim biurku. Po polsku pytanie obcej osoby w pierwszym zdaniu, jak się miewa, wyglądałoby na ofertę handlową. W Brazylii pominięcie tego może zabrzmieć chłodno i to ten sam odruch, który stoi za brazylijskim small talkiem. Bom dia pisz do południa, boa tarde do zmroku, a potem boa noite.
A co, jeśli z imienia nie wynika, czy piszesz do mężczyzny, czy do kobiety? Imiona takie jak Darci i Juraci pasują do obu płci, a czasem zobaczysz Prezado(a), które wygląda jak masowa wysyłka. Bom dia, Darci rozwiązuje sprawę, bo to powitanie nie ma rodzaju.
Zaimek musi pasować do powitania. Jeśli zaczniesz od Prezado Senhor, do końca maila obowiązuje Cię o senhor: O senhor poderia me enviar o contrato? Po Bom dia, Ana wystarczy você.
Doutor, Vossa Senhoria i dekret z 2019 roku
Starsza lub prawnicza korespondencja potrafi być znacznie bardziej wzniosła. Do prawników i lekarzy często pisze się Dr. lub Dra., niezależnie od tego, czy mają doktorat, a w piśmie od urzędu lub kancelarii możesz trafić na Vossa Senhoria (bardzo sztywna forma zwracania się „per Pan”).
Niespodzianka polega na tym, że brazylijski rząd federalny próbował z tym skończyć. Dekret z 2019 roku uczynił senhor jedyną formą zwracania się do urzędników federalnych i zakazał używania wobec nich doutor, Vossa Senhoria, Vossa Excelência oraz ilustríssimo. O życiu prywatnym nie mówi nic, więc kancelaria Twojego adwokata może zostać przy Dr. na zawsze.
Wypróbuj w Falando: Formalny portugalski przychodzi łatwiej, gdy używasz go na głos. W Bate-papo wybierz Sytuacja z życia, a potem W banku. Wyjaśnij problem za pomocą gostaria de i zapytaj o kolejny krok, używając o senhor poderia albo a senhora poderia.
Jak zakończyć maila: atenciosamente i spółka
Brazylijski mail zwykle kończy się w dwóch krokach: ostatnie uprzejme zdanie, a potem formuła pożegnalna. Te zdania zobaczysz najczęściej:
- Fico no aguardo. Czekam na odpowiedź. Brazylijczycy piszą to bez przerwy i to łagodny sposób, żeby dać znać, że liczysz na odpowiedź.
- Aguardo seu retorno. Czekam na informację zwrotną. Nieco bardziej formalnie.
- Qualquer dúvida, estou à disposição. W razie pytań jestem do dyspozycji.
- Desde já, agradeço. Z góry dziękuję. Więcej takich zwrotów znajdziesz w naszym przewodniku o tym, jak powiedzieć dziękuję po portugalsku.
Potem pożegnanie, przecinek i Twoje imię:
| Zakończenie | Polski odpowiednik | Kiedy | Wymowa w przybliżeniu |
|---|---|---|---|
| Atenciosamente, | Z poważaniem, Pozdrawiam | Bezpieczny wybór w formalnym mailu | a-ten-sjo-za-MEN-czi |
| Cordialmente, | Serdecznie pozdrawiam | Formalnie, ale nieco cieplej | kor-dżjau-MEN-czi |
| Respeitosamente, | Z wyrazami szacunku | Sędzia, wysoki urzędnik | hes-pej-to-za-MEN-czi |
| Obrigado, / Obrigada, | Dziękuję | Właśnie o coś prosisz | o-bri-GA-du / o-bri-GA-da |
| Um abraço, / Abraços, | Uścisk, Uściski | Współpracownicy i osoby, które już znasz | un a-BRA-su |
Atenciosamente dosłownie znaczy „uważnie”, co jest miłym określeniem siebie na końcu maila o przeterminowanej fakturze. Oficjalna zasada jest krótka: poradnik językowy brazylijskiego sądu zostawia respeitosamente dla osób stojących wyżej od Ciebie, a wszystkim innym daje atenciosamente. Odrzuca też łączenie obu, więc wybierz jedno.
W prawdziwych skrzynkach zobaczysz skrót Att. Gdy od kogoś czegoś chcesz, napisałbym całe słowo, bo to tylko jedenaście liter więcej. Abs, skrót od abraços, zostaw dla osób, które już znasz.
Czy można wysłać uścisk szefowi? Często tak, gdy szef uściśnie Cię pierwszy. Kopiowanie pożegnania drugiej osoby to najprostsza zasada brazylijskiego maila i podpowiada też, kiedy porzucić Prezado.
Wypróbuj w Falando: Egzamin Celpe-Bras sprawdza dokładnie to wyczucie. Każde zadanie pisemne mówi Ci, do kogo i po co piszesz, a gatunkiem może być mail. Zrób jedno zadanie Celpe-Bras, a dostaniesz informację zwrotną do swojej odpowiedzi.
Zwroty biurowe do maili po portugalsku
Większość biurowych maili obywa się kilkoma tymi samymi zdaniami. Zwróć uwagę, ile pracy wykonują gostaria i poderia. Obie to formy trybu warunkowego i zamieniają szorstkie quero („chcę”) w coś, co można wysłać klientowi.
- Gostaria de confirmar a reunião de quinta. Chciałbym lub chciałabym potwierdzić czwartkowe spotkanie.
- Você poderia me enviar o contrato, por favor? Czy możesz przesłać mi umowę?
- Conforme combinado, segue o relatório. Zgodnie z ustaleniami przesyłam raport.
- Peço desculpas pela demora. Przepraszam za opóźnienie.
- Surgiu um imprevisto. Coś mi wypadło. Bardzo przydatne zdanie w każdym brazylijskim biurze.
- Vou verificar e te dou um retorno até sexta. Sprawdzę to i odezwę się do piątku.
- Favor confirmar o recebimento. Proszę potwierdzić odbiór. Brzmi urzędowo i zobaczysz to w oficjalnej korespondencji.
Dwa idiomy sprawią, że zabrzmisz jak ktoś stąd. Dar um toque znaczy dać komuś znać (me dá um toque quando chegar), a correr atrás, dosłownie „biec za czymś”, znaczy dopilnować sprawy (vou correr atrás disso). Oba zostaw dla współpracowników.
Segue anexo czy segue em anexo?
Obie formy są poprawne, jak wyjaśnia Dicio, ale rządzą nimi inne zasady. Samo anexo to przymiotnik, więc musi zgadzać się z załącznikiem. Em anexo nigdy się nie zmienia.
| Załącznik | Z anexo | Z em anexo |
|---|---|---|
| o relatório | O relatório segue anexo. | O relatório segue em anexo. |
| a planilha | A planilha segue anexa. | A planilha segue em anexo. |
| os documentos | Os documentos seguem anexos. | Os documentos seguem em anexo. |
Z em anexo zostaje Ci do sprawdzenia tylko jedno: segue przy jednym załączniku, seguem przy kilku.
Słowa wokół wiadomości
E-mail jest rodzaju męskiego (o e-mail) i brzmi mniej więcej jak i-MEJ-u. Wysyłanie to mandar albo enviar. Temat to assunto, a załącznik to anexo. Encaminhar znaczy przekazać dalej, a responder a todos to „odpowiedz wszystkim”, którego pożałujesz. Brazylijski Outlook oznacza odpowiedzi jako RES:, a przekazane wiadomości jako ENC:, zaś Cco (com cópia oculta) to pole UDW.
Jest też biurowy dialekt São Paulo. W okolicach Avenida Faria Lima, finansowej arterii miasta, usłyszysz portugalski z przykręconym angielskim: vamos marcar uma call para alinhar o deadline. To na tyle znane, że Faria Limer stało się przezwiskiem i stałym żartem. Warto ukraść alinhar, czyli ustalić wspólne stanowisko, bo vamos alinhar? działa w każdym biurze.
Jedno ostrzeżenie kalendarzowe. Brazylijczycy lubią mówić, że rok zaczyna się dopiero po karnawale, więc prośba wysłana w piątek przed nim może wrócić z Estou fora do escritório (jestem poza biurem) i datą powrotu. I nie zdziw się, jeśli klient odpowie na Twojego starannego maila: me chama no WhatsApp. Nasz przewodnik po slangu z WhatsAppa pomoże Ci w tym, co będzie dalej.
Trzy szablony maili po portugalsku
Zmień imiona i szczegóły, a będą gotowe do wysłania.
Pierwszy formalny kontakt
Assunto: Dúvida sobre o contrato de aluguel
Prezado Sr. Almeida,
Meu nome é [seu nome] e moro no apartamento 42. Gostaria de confirmar a data de vencimento do aluguel. O senhor poderia me informar, por gentileza?
Desde já, agradeço.
Atenciosamente,
[Seu nome]
Temat: Pytanie o umowę najmu. Szanowny Panie Almeida, nazywam się [Twoje imię] i mieszkam w mieszkaniu 42. Proszę o potwierdzenie terminu płatności czynszu. Czy mógłby mi go Pan podać? Z góry dziękuję. Z poważaniem, [Twoje imię].
Znajoma współpracowniczka
Assunto: Relatório de outubro
Bom dia, Ana, tudo bem?
Conforme combinado, segue em anexo o relatório de outubro. Você pode dar uma olhada até sexta? Se preferir, a gente alinha numa call rápida.
Fico no aguardo.
Um abraço,
[Seu nome]
Temat: Raport za październik. Dzień dobry, Ano, co słychać? Zgodnie z ustaleniami przesyłam w załączniku raport za październik. Czy możesz go przejrzeć do piątku? Jeśli wolisz, omówimy go podczas krótkiej rozmowy. Czekam na odpowiedź. Uścisk, [Twoje imię].
Zmiana terminu spotkania
Assunto: Reunião de quinta-feira
Olá, Carlos,
Peço desculpas pelo aviso em cima da hora. Surgiu um imprevisto e não vou conseguir participar da reunião de quinta. Podemos remarcar para a semana que vem?
Qualquer dúvida, estou à disposição.
Abraços,
[Seu nome]
Temat: Spotkanie w czwartek. Cześć, Carlos, przepraszam, że piszę w ostatniej chwili. Coś mi wypadło i nie dam rady przyjść na czwartkowe spotkanie. Czy możemy przełożyć je na przyszły tydzień? W razie pytań jestem do dyspozycji. Uściski, [Twoje imię].
Odmowa wymaga więcej owijania w bawełnę, a ile, pokazuje tekst o tym, jak odmawiać po brazylijsku.
Wypróbuj w Falando: Przerób w Dzienniku drugi szablon na mail do prawdziwej osoby z pracy. Dostaniesz poprawioną wersję ze wskazówkami, a informacja zwrotna wyłapie segue, które powinno być seguem.
Co się zmienia w Portugalii
Wszystko powyżej dotyczy Brazylii. Maile służbowe w Portugalii bywają bardziej ceremonialne. Formalna wiadomość może tam zaczynać się od Ex.mo Sr. albo Ex.ma Sra. i kończyć słowami Com os melhores cumprimentos, a você nie ma tam tej samej swobodnej neutralności. Szersze różnice opisuje nasz przewodnik europejski a brazylijski portugalski. Jeśli odbiorca siedzi w Lizbonie, tu też skopiuj jego pożegnanie.
Najczęstsze pytania o maile po portugalsku
Jak zacząć formalnego maila po portugalsku?
Użyj Prezado albo Prezada z nazwiskiem lub tytułem osoby: Prezada Sra. Costa,. Jeśli nie znasz nazwiska, napisz Prezado Senhor,, Prezada Senhora, albo Prezados, do działu. Po powitaniu postaw przecinek, a pierwsze zdanie zacznij od nowej linii.
Co znaczy atenciosamente?
Dosłownie „uważnie”, a działa jak „Z poważaniem”. To standardowe formalne pożegnanie w Brazylii, po którym następuje przecinek i Twoje imię.
Jak powiedzieć „do wszystkich zainteresowanych” po portugalsku?
Dosłownym odpowiednikiem jest A quem possa interessar i zobaczysz go na formalnych oświadczeniach. W mailu naturalniej brzmi Prezados, albo Bom dia, equipe do RH, (dzień dobry, zespole HR).
Jak powiedzieć „w załączniku przesyłam” po portugalsku?
Segue em anexo, a po tym dokument: Segue em anexo a proposta. Przy kilku załącznikach zmień czasownik: Seguem em anexo as propostas.
Zacznij od bom dia, skończ na atenciosamente
Nie potrzebujesz do tego dwudziestu szablonów. Zacznij od Bom dia, proś przez gostaria albo poderia i podpisuj się Atenciosamente, dopóki ktoś nie uściśnie Cię pierwszy. Moja księgowa i ja doszliśmy do Abraços po mniej więcej roku, co uznałem za awans.
A teraz wyślij w tym tygodniu jednego prawdziwego maila po portugalsku. Zadaj pytanie właścicielowi mieszkania albo odpowiedz osobie z pracy, która z uprzejmości pisze do Ciebie po angielsku. Odpowiedź zwykle przyjdzie po portugalsku, a od tej chwili masz prawdziwą osobę do ćwiczeń. Beleza? Vamos lá.
