Korte samenvatting
Vorming: ter in de tegenwoordige tijd + voltooid deelwoord — tenho falado, tem comido, temos saído (ik spreek de laatste tijd regelmatig, hij eet de laatste tijd, we gaan de laatste tijd uit). In deze samengestelde tijd is het deelwoord na het hulpwerkwoord ter onveranderlijk.
Betekenis: iets herhaalds of voortdurends tijdens een recente periode die het heden bereikt — Tenho trabalhado muito. (Ik werk de laatste tijd veel.)
Het is niet de Nederlandse voltooid tegenwoordige tijd: ‘Ik heb hem gesproken’ is Falei com ele.
Tijdsaanduidingen die vaak bij deze betekenis voorkomen: ultimamente, recentemente, nos últimos meses, nesses últimos dias (de laatste tijd, onlangs, de afgelopen maanden, de afgelopen dagen).
haver + deelwoord (hei falado) is het boekentaalalternatief; ter is het gewone alledaagse hulpwerkwoord.
Het gebruik is beperkter dan het Nederlandse hebben/zijn + deelwoord: het Portugees gebruikt een eenvoudige verleden tijd voor de afgeronde gebeurtenissen die hier worden getoond.
Het Europees-Portugees gebruikt hem ook voor herhaling of voortduring tot het heden.