A1 (Początkujący)Lekcja 4: Czasowniki regularne w czasie teraźniejszym
Regularne czasowniki na -ER w czasie teraźniejszym opisują czynności wykonywane teraz lub regularnie — comer (jeść), beber (pić), vender (sprzedawać). Wzór odmiany jest stabilny i niemal identyczny z grupą -AR — różni się tylko samogłoska tematyczna (e zamiast a).
Odejmij -ER od bezokolicznika, aby znaleźć temat
Końcówki: eu -o, você/ele/ela -e, nós -emos, vocês/eles/elas -em
Tu -es istnieje, ale w Brazylii rzadko używane
A gente używa 3. os. liczby pojedynczej (-e)
Czasowników -ER jest mniej niż -AR, ale wiele z nich to absolutne podstawy
Niektóre (-cer, -ger) zmieniają pisownię w formie eu
Czas teraźniejszy: czynność bieżąca, nawyk, bliska przyszłość
Akcent zachowuje się podobnie jak w -AR
temat czasownika (po usunięciu -ER) + końcówka czasu teraźniejszego (-o, -es, -e, -emos, -em)
Zarejestruj się, aby zapisywać postępy, wykonywać ćwiczenia i odblokować całą treść gramatyczną.
Czasowników -ER jest mniej niż -AR, ale właśnie do tej grupy należą absolutnie podstawowe czynności życia codziennego. Bez "comer" (jeść) i "beber" (pić) nie zjesz posiłku, bez "vender" (sprzedawać) i "receber" (otrzymywać) nie załatwisz żadnej transakcji, a bez "entender" (rozumieć) i "aprender" (uczyć się) nie porozumiesz się skutecznie. Te czasowniki słyszysz cały czas — w restauracji ("O que vocês bebem?" — Co pijecie?), w zwykłych rozmowach ("Eu não como carne" — Nie jem mięsa) czy gdy ktoś sprawdza, czy nadążasz ("Você entende?" — Rozumiesz?). Opanuj wzór, a poradzisz sobie w większości codziennych sytuacji.
Tak jak w przypadku czasowników -AR, czasowniki -ER odmieniamy odejmując końcówkę bezokolicznika i dodając końcówki osobowe. Najważniejsza różnica to samogłoska tematyczna: w -AR jest 'a', w -ER jest 'e'.
Dla osoby mówiącej po polsku to mechanizm znajomy — polskie czasowniki też mają osobowe końcówki w czasie teraźniejszym (np. piję, pijesz, pije, pijemy, pijecie, piją). Portugalski działa podobnie, tylko z innymi końcówkami i bez polskiej alternacji rdzenia.
Weźmy COMER (jeść) jako wzór:
Znajdź temat: COMER - ER = COM-
Dodaj odpowiednią końcówkę:
com + o = como (ja jem)
"O que vocês bebem?" (Co pijecie?)
"Eu não como carne" (Nie jem mięsa)
"Nós escolhemos o prato do dia" (Wybieramy danie dnia)
"Ela bebe só água com gás" (Ona pije tylko wodę gazowaną)
"Eu corro toda manhã" (Biegam każdego ranka)
"A gente come fora às sextas" (Jemy na mieście w piątki)
"Você recebe muitos emails?" (Dostajesz dużo e-maili?)
"Eles vendem produtos online" (Sprzedają produkty online)
Aby zachować wymowę, niektóre czasowniki zmieniają pisownię w formie eu:
conhecer → eu conheço (znam / poznaję)
parecer → eu pareço (wydaję się)
proteger → eu protejo (chronię)
To zmiana wyłącznie na potrzeby zapisu — zmiana spółgłoski przed "o" zachowuje miękkie brzmienie. Wymów na głos i usłyszysz logikę.
Umowa Ortograficzna z 1990 roku usunęła akcent z czasowników -ER zakończonych na -eem w trzeciej osobie liczby mnogiej — formy lêem, crêem, vêem i dêem są teraz pisane jako leem, creem, veem i deem. Brazylijscy wydawcy mieli okres przejściowy, który zakończył się w 2016 roku, dlatego starsze powieści i podręczniki mogą wciąż używać dawnych form z akcentem.
Źródło: Uso do acento circunflexo no Novo Acordo Ortográfico — portugues.com.br.
Uzyskaj pełny dostęp do lekcji gramatyki, ćwiczeń, słownictwa i spersonalizowanych powtórek dzięki darmowemu kontu Falando.
