Idiomy portugalskiego z Brazylii

Agarrar com unhas e dentes

Trzymać się czegoś rękami i nogami / chwycić okazję

Bater as botas

Kopnąć w kalendarz / umrzeć

Bater na mesma tecla

W kółko to samo / wałkować jeden temat

Boca de siri

Trzymać język za zębami / ani słowa

Briga de cachorro grande

Starcie gigantów / walka grubych ryb

Buscar pelo em ovo

Czepiać się szczegółów / szukać dziury w całym

Bater papo

Uciąć sobie pogawędkę / pogadać

Cair a ficha

Wreszcie skojarzyć / dotarło do kogoś

Cara de pau

Bezczelny / mieć tupet

Chutar o balde

Rzucić to wszystko / mieć wszystkiego dość

Colocar a mão no fogo

Ręczyć za kogoś / dać sobie rękę uciąć

Comprar gato por lebre

Kupić kota w worku / dać się oszukać

Custar os olhos da cara

Kosztować majątek / kosztować fortunę

Dar a volta por cima

Stanąć na nogi / podnieść się po upadku

Dar uma mão

Podać pomocną dłoń / pomóc

Dar um fora

Dać kosza / odrzucić kogoś

Deixar na mão

Zostawić na lodzie / zawieść kogoś

Dar um gelo

Potraktować kogoś chłodno / zignorować

Descascar o abacaxi

Rozwiązać trudny problem / zająć się gorącym kartoflem

Encher linguiça

Lać wodę / rozwlekać na siłę

Engolir sapo

Przełknąć gorzką pigułkę / schować dumę do kieszeni

Estar com a faca e o queijo na mão

Mieć wszystkie atuty w ręku / trzymać wszystko pod kontrolą

Fazer vaquinha

Zrzucić się / rzucić na tacę

Feito cego em tiroteio

Zagubiony jak dziecko we mgle / kompletnie zdezorientowany

Fazer vista grossa

Przymknąć oko / udać, że się nie widzi

Ir pentear macaco

Odczepić się / spadać na drzewo

Jogar conversa fora

Uciąć sobie pogawędkę / pogaduszki o niczym

Jogar um balde de água fria

Wylać na kogoś kubeł zimnej wody / ostudzić zapał

Cada macaco no seu galho

Pilnuj swego nosa / pilnuj własnego ogródka

Cutucar onça com vara curta

Drażnić lwa / prowokować kogoś niebezpiecznego

Colocar melancia na cabeça

Robić z siebie widowisko / popisywać się

Dar bola

Dawać do zrozumienia / okazywać zainteresowanie

Dar com a cara na porta

Trafić na zamknięte drzwi / pocałować klamkę

Dar mancada

Dać ciała / zawalić

Estar com a corda toda

Mieć pełno energii / być nakręconym

Entrar pelo cano

Wpaść w kłopoty / wpaść jak śliwka w kompot

Estar com dor de cotovelo

Cierpieć z miłości / zazdrościć

Falar pelos cotovelos

Gadać jak najęty / mleć językiem bez przerwy

Fazer das tripas coração

Wyjść ze skóry / zrobić wszystko, co w ludzkiej mocy

Ficar a ver navios

Obejść się smakiem / zostać z niczym

Golpe de mestre

Mistrzowskie posunięcie

Golpe da barriga

Złapać kogoś na dziecko dla pieniędzy

Golpe do baú

Małżeństwo dla pieniędzy / polowanie na majątek

Guardar a sete chaves

Trzymać pod kluczem / strzec jak oka w głowie

Hora H

Decydujący moment / chwila prawdy

Homem de palavra

Człowiek słowny / człowiek dotrzymujący słowa

Juntar as escovas de dentes

Zamieszkać razem / związać się na poważnie

Lavar roupa suja

Prać brudy publicznie

Jurar de pés juntos

Przysięgać na wszystkie świętości

Jogar a toalha

Rzucić ręcznik / poddać się

Segurar vela

Być piątym kołem u wozu / trzymać świecę

Mala sem alça

Utrapienie / nieznośna osoba

Onde Judas perdeu as botas

Gdzie diabeł mówi dobranoc / na końcu świata

Pendurar as chuteiras

Powiesić korki na kołku / przejść na emeryturę

Procurar chifre em cabeça de cavalo

Szukać dziury w całym / szukać problemów tam, gdzie ich nie ma

Puxar saco

Podlizywać się / nadskakiwać

Tirar onda

Popisywać się / nabijać się z kogoś

Trocar seis por meia dúzia

Zamienić siekierkę na kijek / zamienić jedno na to samo

Tempestade em copo d'água

Burza w szklance wody / robić z igły widły

Lavar as mãos

Umywać ręce

Lágrimas de crocodilo

Krokodyle łzy

Levantar com o pé esquerdo

Wstać lewą nogą

Mandar ver

Dać z siebie wszystko / dawać czadu

Meter o dedo na ferida

Dotknąć czułego punktu / sypać sól na ranę

Mudar da água para o vinho

Zmienić się o sto osiemdziesiąt stopni / odmienić się całkowicie

Nem que a vaca tussa

Za żadne skarby / prędzej mi kaktus na dłoni wyrośnie

Pagar mico

Zrobić z siebie pośmiewisko / skompromitować się

Pagar o pato

Odpowiadać za cudze winy / być kozłem ofiarnym

Passar a perna

Wykiwać kogoś / oszukać

Pisar na bola

Dać plamę / zawieść kogoś

Santo do pau oco

Wilk w owczej skórze / fałszywy święty

Quebrar o galho

Poratować na chwilę / prowizoryczne rozwiązanie

Bode expiatório

Kozioł ofiarny

Soltar fogo pelas ventas

Ziać ogniem ze złości / być wściekłym

Achar-se

Mieć o sobie wysokie mniemanie / zadzierać nosa

Tirar de letra

Zrobić coś z palcem w nosie / poradzić sobie z łatwością

Tirar o cavalo da chuva

Wybić sobie coś z głowy / nie ma na co liczyć

Tomar banho de gato

Umyć się po łebkach / kocia kąpiel

Tomar chá de cadeira

Czekać w nieskończoność / wystawać godzinami

Trocar o disco

Zmienić płytę / zmienić temat

Uma mão lava a outra

Ręka rękę myje

Última cartada

Ostatnia karta / ostatnia deska ratunku

Virar a casaca

Zmienić front / przejść do innego obozu

A cobra vai fumar

Zrobi się gorąco / będzie się działo

Andar nas nuvens

Bujać w obłokach / chodzić z głową w chmurach

Advogado do Diabo

Adwokat diabła

Ao pé da letra

Dosłownie / co do litery

Armado até os dentes

Uzbrojony po zęby / w pełni przygotowany

Abotoar o paletó

Kopnąć w kalendarz / umrzeć

A fila anda

Życie toczy się dalej / nie ma jak ryb w morzu

Pai d'égua

Coś bardzo fajnego, świetnego.

Barata tonta

Jak kura bez głowy / zdezorientowany

Te mete

Wyraz zaskoczenia lub popisywania się („patrz no").

Barra pesada

Niebezpieczny / trudny typ / ciężka sprawa

Só no migué

Obijać się, udawać albo zwlekać.

Bola pra frente

Idź naprzód / nie oglądaj się wstecz

Pegar o beco

Zmywać się, ulatniać się.

Presente de grego

Koń trojański / dar, który przynosi kłopoty

Tá safo

Wszystko gra, jest spokojnie albo załatwione.

Dar em cima

Podrywać kogoś / startować do kogoś

Dar o braço a torcer

Dać za wygraną / przyznać się do błędu

Ficar de bico calado

Trzymać język za zębami / zamknąć dziób

Meter os pés pelas mãos

Pogubić się / narobić bałaganu

Não ter papas na língua

Nie owijać w bawełnę / mówić prosto z mostu

Queimar a largada

Pospieszyć się / wystartować przed czasem

Dar com os burros n'água

Ponieść sromotną klęskę / zostać z niczym

Estar por fora

Nie być na bieżąco / nie mieć pojęcia

Morder a língua

Ugryźć się w język

Dar uma colher de chá

Pójść komuś na rękę / dać taryfę ulgową

Ter sangue de barata

Mieć anielską cierpliwość / mieć grubą skórę

Pôr a mão na massa

Zabrać się do roboty / zakasać rękawy

Dar as caras

Pokazać się / pokazać twarz

Cair como uma luva

Pasować jak ulał / leżeć jak ulał

Falar abobrinha

Pleść bzdury / opowiadać głupoty

Dar no pé

Wziąć nogi za pas / dać dyla

Estar com a pulga atrás da orelha

Mieć się na baczności / coś tu śmierdzi / czuć pismo nosem

Dar o troco

Odpłacić pięknym za nadobne / odpłacić tą samą monetą

Ter dois dedos de prosa

Uciąć sobie pogawędkę / zamienić parę słów

Tapar o sol com a peneira

Chować głowę w piasek / udawać, że się nie widzi tego, co oczywiste

Pegar no pé

Suszyć komuś głowę / czepiać się kogoś

Dar uma banana

Pokazać komuś gest Kozakiewicza / pokazać komuś środkowy palec

Engolir em seco

Przełknąć ślinę

Ficar com o pé atrás

Mieć się na baczności / podchodzić do czegoś z rezerwą

Ir com a cara de alguém

Od razu kogoś polubić / przypaść komuś do gustu (a w przeczeniu: poczuć do kogoś niechęć)

Fazer corpo mole

Obijać się / ociągać się

Dar o cano

Wystawić kogoś do wiatru / nie przyjść na umówione spotkanie

Bater boca

Kłócić się / wymieniać się ostrymi słowami

Cair na real

Zejść na ziemię / spojrzeć prawdzie w oczy

Dar conta do recado

Sprostać zadaniu / dać radę

Comer o pão que o diabo amassou

Przejść piekło / mieć ciężkie życie

Dormir no ponto

Przegapić okazję / dać plamę

Estar pisando em ovos

Stąpać po cienkim lodzie / chodzić jak po kruchym lodzie

Fazer ouvidos de mercador

Udawać głuchego / puszczać mimo uszu

Ter o rei na barriga

Zadzierać nosa / mieć o sobie zbyt wysokie mniemanie

Botar a boca no trombone

Zrobić aferę / nagłośnić sprawę

Dar uma de João sem braço

Udawać Greka / udawać niewiniątko

Cair a ficha de alguém

Zaskoczyć / wreszcie zrozumieć

Chorar as pitangas

Wypłakiwać sobie oczy / biadolić

Dar uma forcinha

Pomóc / podać pomocną dłoń

Meter a colher

Wtrącać się / wtykać nos w nie swoje sprawy

Dar com a língua nos dentes

Wygadać się / puścić farbę

Enfiar o pé na jaca

Przesadzić / zaszaleć (zwłaszcza z piciem)

Ficar de braços cruzados

Siedzieć z założonymi rękami / stać bezczynnie

Ter jogo de cintura

Umieć się odnaleźć / być elastycznym

Pintar e bordar

Wyprawiać harce / rozrabiać na całego

Valer a pena

Być wartym zachodu / opłacać się

De bubuia

Leniuchowanie / wylegiwanie się / dryfowanie z prądem

Levou o farelo

Kopnąć w kalendarz / wyciągnąć nogi

Pagar sapo

Najeść się wstydu / wziąć na siebie cudzą winę

Pé-de-boi

Prawdziwy wół roboczy / harówa

Cair os butiá do bolso

Najeść się strachu / zlęknąć się na śmierć

Trocar ideia

Pogadać / wymienić się myślami

Bater um rango

Coś przekąsić / wrzucić coś na ząb

Só o pó

Padać z nóg / być wykończonym

Comer na gaveta

Być sknerą / chomikować dla siebie

Chapar o coco

Schlać się / urżnąć się w trupa

Dar uma banda

Przejść się / pójść na spacer

Alçar a perna

Dosiąść konia / ruszyć w drogę

Baixa da égua

Zadupie / koniec świata

Balaio de gato

Kompletny bałagan / istny groch z kapustą

Bater a caçuleta

Kopnąć w kalendarz / wyciągnąć nogi

Cão chupando manga

Brzydki jak noc / brzydki jak nieszczęście

Dar pitaco

Wtrącać swoje trzy grosze / wtrącać się z niechcianą opinią

Égua de largura

Łut szczęścia / niebywałe szczęście

Paga uma aí

Stawiasz kolejkę / postaw nam coś

Vigia bem

Słuchaj uważnie / uważaj dobrze

Campo santo

Miejsce wiecznego spoczynku / ziemia poświęcona (eufemizm: cmentarz)

Aooonde!

Nie ma mowy! / Akurat!

Botar as barbas de molho

Mieć się na baczności / dmuchać na zimne

Rebole no mato

Radź sobie sam / rozwiąż to sobie sam

Umborimbora?

Idziemy? / Zbierajmy się stąd

É fria

To wpadka / to pułapka

Paga pau

Lizus / podlizywacz

Não dar conta

Nie dawać rady / nie być w stanie czegoś ogarnąć

Tá forrado

Być nadzianym / mieć kasy jak lodu

Boca de me dê

Naciągacz / wyżebrywacz

Bão demais da conta

Bardzo dobry, wyśmienity

Dar uma rata

Zaliczyć wpadkę / popełnić gafę

Quando é fé

Ni stąd, ni zowąd / zanim się obejrzysz

Tem base?

Możesz w to uwierzyć? / Czy to w ogóle możliwe?

Goiano do pé rachado

Goianin z krwi i kości / rdzenny Goianin

Larga mão

Odpuść / daj sobie spokój

Lá ele

A żebyś sam to robił! / nie ja, ty (riposta na dwuznaczność)

Comer água

Ostro pić / urżnąć się

Babar ovo

Podlizywać się / lizać buty

Dar bolo

Wystawić kogoś do wiatru / nie pojawić się

Mão de vaca

Sknera / dusigrosz / skąpiec

Pão duro

Sknera / dusigrosz

Cabra-da-peste

Twardziel / równy gość / morowy chłop (typowe dla północnego wschodu Brazylii)

Chave de cadeia

Brzydal / brzydki jak nieszczęście

Picar a mula

Zmyć się / czmychnąć

Rachar o bico

Pękać ze śmiechu / zrywać boki

A pulso

siłą, wbrew własnej woli

Arregar dos outros

wykorzystywać kogoś, naciągać innych

Botar os bofes pra fora

rzygać albo być skrajnie wykończonym

Fazer o balão

zawrócić (w ruchu drogowym)

Dar o lavra

zmyć się, dać dyla

Torar aço

bać się okropnie, być w opałach

Virado no mói de cuento

bardzo zły, wściekły

Cá gôta serena

z wielką intensywnością albo w pośpiechu

Cá mulesta dos cachôrro

w przesadny sposób, z wielką złością albo energią

Tá cá murrinha

ale upierdliwe! albo ktoś o nieprzyjemnym zapachu

Alma sebosa

zła osoba, źle nastawiona albo dokuczliwa

Bote fé

uwierz, zgadzam się

De rosca

coś, co długo trwa albo trudno doprowadzić do końca

Se lascar

wpaść w tarapaty, zaliczyć wtopę

Vou chegar

już idę (wychodzę)

Deu a mulesta

wyraz szoku albo zaskoczenia

Tirou onda o pirraia

chłopak spisał się świetnie, popisał się

Ôxe, véi

co jest? (zaskoczenie albo oburzenie)

Nem a pau

nie ma mowy, w życiu

Papa xibé

Osoba z Pará, ktoś z regionu Amazonii.

Ver-o-peso

Słynny targ w Belém w stanie Pará, znany z szerokiej gamy produktów regionalnych.

Cair no tacacá

Wplątać się w coś skomplikowanego albo zagmatwanego.

Cafundó do Judas

Bardzo odległe, zapomniane przez Boga miejsce; koniec świata.

Casa da Mãe Joana

Chaotyczne miejsce bez zasad, gdzie wszystko wolno; wolna amerykanka.

Do arco da velha

Stary i przestarzały; a także coś niewiarygodnego, absurdalnego albo niezwykłego.

Elefante branco

Okazała, kosztowna rzecz albo inwestycja, która jest bezużyteczna i droga w utrzymaniu.

171

Slang na oszusta albo naciągacza; w rozszerzeniu osoba niegodna zaufania i nieuczciwa.

Acabar em pizza

Mówi się o skandalu albo nadużyciu, które kończy się tym, że nikt nie zostaje ukarany i nie ma żadnych realnych konsekwencji.

Chato de galocha

Niezwykle dokuczliwy, natrętny utrapieniec.

Jogar verde para colher maduro

Rzucić aluzję albo naprowadzającą uwagę, by skłonić kogoś do ujawnienia informacji albo prawdy.

Vá num pé e volte no outro

Idź i wracaj prosto z powrotem najszybciej, jak potrafisz.

Cria fama e deita na cama

Gdy już zbudujesz sobie reputację, ona przylega — ludzie nadal w to wierzą, bez żadnego dalszego wysiłku z twojej strony.

Comi que fiquei triste

Najeść się tak, że jest się niewygodnie przejedzonym.

Saco vazio não para em pé

Na pusty żołądek nie da się funkcjonować — najpierw trzeba zjeść.

Água mole em pedra dura, tanto bate até que fura

Stały, wytrwały wysiłek w końcu pokonuje nawet najtwardszą przeszkodę (kropla drąży skałę).

Filho de peixe, peixinho é

Dzieci wdają się w rodziców — niedaleko pada jabłko od jabłoni.

De maneira nenhuma

W żaden sposób; w żadnym razie; absolutnie nie. Używane do dobitnego zaprzeczenia albo odmowy.

dê seus pulos

Radzić sobie samemu, rozwiązywać problemy na własną rękę

ser laranja

Być słupem, podstawiać swoje nazwisko do nielegalnych lub oszukańczych działań

se desenmerdar

Radzić sobie samemu, wygrzebać się z trudnej sytuacji na własną rękę (wulgarnie)

dar bronca

Zbesztać kogoś surowo, zwrócić komuś uwagę

Bora lá

Chodźmy! / Jazda!

Chá de casa nova

Parapetówka — przyjęcie z okazji przeprowadzki do nowego domu, na które goście przynoszą praktyczne prezenty.