Określanie godziny

• Pytanie: Que horas são? (Która godzina?)

• Odpowiedź z ser: É uma hora (1:00 — liczba pojedyncza!), ale São duas horas (od 2:00 — liczba mnoga)

• Godziny są rodzaju żeńskiego: uma, duas (nigdy um, dois)

• Minuty z e: oito e dez, três e meia (:30), e quinze (:15)

• meio-dia (południe) i meia-noite (północ) — nie doze horas

• rano/po południu/wieczorem = da manhã / da tarde / da noite (+ da madrugada na późne godziny nocne)

• „O" danej godzinie = às: às oito, à uma, ao meio-dia

• UWAGA, pułapka: portugalskie e meia liczy się od godziny BIEŻĄCEJ — duas e meia to 2:30 („dwie i pół"), a NIE wpół do trzeciej!

Czas rządzi brazylijskim życiem — Que horas são? to chyba najczęściej zadawane pytanie zaraz po Tudo bem?. Potrzebujesz go, żeby się umówić (Pode ser às três?), żeby zdążyć na ônibus (passa às sete e meia) i żeby rozszyfrować brazylijską elastyczność: impreza, która „zaczyna się o 8", świeci pustkami do 22. Opanuj to, a przyjdziesz dokładnie na czas; pomiń to, a zjawisz się godzinę za wcześnie — sam/sama, zastanawiając się, gdzie są wszyscy.

Pytanie o godzinę

• Que horas são? = Która godzina? (standardowe pytanie)

• A que horas...? = O której...? (A que horas começa o filme?)

• Tem horas? = Masz może godzinę? (potocznie, do nieznajomego)

Reguła podstawowa: ser + godziny rodzaju żeńskiego

Godziny łączą się z ser i są rodzaju żeńskiego — czyli uma i duas, nigdy um ani dois:

• É uma hora. (1:00) — pojedyncze é, bo godzina jest jedna

• São duas horas. / São três horas. (od 2:00) — mnogie são

• É meio-dia. / É meia-noite. (południe / północ) — też w liczbie pojedynczej

W przeciwieństwie do polskiego, gdzie zawsze mówimy „jest" (jest druga), portugalski przełącza się między É a São zależnie od liczby godzin. Pamiętaj też, że polskie godziny nazywamy liczebnikiem porządkowym w rodzaju żeńskim (pierwsza, druga, trzecia), a portugalskie — żeńskim liczebnikiem głównym (uma, duas, três).

Pytanie i odpowiedź

• „Que horas são?" — „São oito e meia." (Która godzina? — Jest wpół do dziewiątej, czyli 8:30.)

• „Que horas são?" — „É uma e quinze." (— Jest piętnaście po pierwszej, 1:15.)

• „A que horas você chega?" — „Chego às sete." (O której przyjdziesz? — O siódmej.)

Codzienna rutyna

• „Acordo às seis da manhã." (Wstaję o szóstej rano.)

• „Almoço ao meio-dia." (Jem obiad w południe.)

• „Saio do trabalho às seis da tarde." (Wychodzę z pracy o szóstej po południu.)

• „Durmo à meia-noite." (Kładę się spać o północy.)

Umawianie się (zwykły styl pisania na czacie)

meio-dia jest rodzaju męskiego, meia-noite żeńskiego

• „É meio-dia." (południe — rodzaj męski; nigdy meia-dia)

• „É meia-noite." (północ — rodzaj żeński)

• „meio-dia e meia" = 12:30 (to meia znaczy „pół")

Rodzajnik raz jest, raz go nie ma

Przy horas go zachowujesz, samodzielnie często go opuszczasz — oba sposoby są poprawne:

• „São três horas." / „Às três."

• „É uma hora." / „À uma."

Brazylia swobodnie miesza 24h i 12h

Ta sama osoba powie, że lot jest às vinte horas, a potem, towarzysko, às oito da noite. Oba warianty są poprawne — zegar 24-godzinny brzmi po prostu bardziej oficjalnie.

Krótki bonus do słowa, które właśnie poznałeś — meia. Poza znaczeniem „wpół" Brazylijczycy mówią meia (skrót od meia dúzia, „pół tuzina" = 6) na cyfrę 6, ilekroć czytają liczby na głos. Dlatego numer telefonu 3651 to três–meia–cinco–um, nigdy seis. Zwyczaj ten zwykle wiąże się z głośnymi starymi liniami telefonicznymi, na których seis zbyt łatwo myliło się z três.

Sources: Ciberdúvidas da Língua Portuguesa, Mega Curioso