Krótkie podsumowanie
Wzorzec-matka to [wyrażenie miejsca] + de + rodzajnik: em cima da mesa (na stole), ao lado do banco (obok banku).
To de ściąga się tak, jak już wiesz: de + o = do, de + a = da, de + os = dos, de + as = das. Rodzajnik i ściągnięcie to jedyna nowość — reszty polski nie potrzebuje.
Ucz się ich parami: em cima de / embaixo de, dentro de / fora de, perto de / longe de, atrás de / na frente de.
entre (między) i sobre (na, o) obywają się bez de: entre a casa e o banco (między domem a bankiem).
ficar często opisuje zwykłe położenie, a estar położenie w danej sytuacji; to nie jest sztywny podział na miejsca i ludzi: O banco fica perto da praia. (Bank jest blisko plaży.) · A Maria está atrás de mim. (Maria stoi za mną.)
embaixo de i debaixo de znaczą to samo („pod”) i oba są w Brazylii normalne.
na frente de jest w Brazylii częste; à frente de też może określać położenie w przestrzeni lub bycie na czele.