B1 (Średnio zaawansowany)Lekcja 5: Konstrukcje z „SE”
Jak odróżnić zwrotne i nieosobowe użycie „se” w różnych kontekstach.
Zwrotne: ele se lava (on się myje)
Bierne: lavam-se carros (myje się samochody; normatywna liczba mnoga)
Ten sam czasownik, różne znaczenia z „se”
Zwrotne = podmiot działa na sobie, nawet jeśli pozostaje domyślny
Bierne = zgodność z podmiotem doznającym czynności; nieosobowe = liczba pojedyncza i nieokreślony sprawca
Sprawdzaj razem strukturę czasownika i uzgodnienie
Inne zasady umiejscowienia
Kontekst zwykle rozstrzyga
Zwrotne: zgodność z podmiotem; bierne se: w użyciu normatywnym zgodność z podmiotem doznającym czynności; nieosobowe se: trzecia osoba liczby pojedynczej.
Zarejestruj się, aby zapisywać postępy, wykonywać ćwiczenia i odblokować całą treść gramatyczną.
Utwórz konto, aby kontynuować ten temat w Falando.
Bezpłatne konto z lekcjami A1. Materiały A2–C2 wymagają subskrypcji.
Mylenie zwrotnego i nieosobowego „se” potrafi całkowicie zmienić sens! „Ele se vende” znaczy „Sprzedaje samego siebie” (lub wyrzeka się zasad), a „Vende-se” — „Na sprzedaż” (zwykły handel). Ta różnica wpływa na wszystko: od czytania szyldów po rozumienie rozmów. Brazylijski portugalski używa obu form na potęgę — zwrotnego/zaimkowego do codziennych rytuałów i emocji, biernego lub nieosobowego do komunikatów i ogólnych stwierdzeń. Polakom pomaga znajomość naszego „się”: „myję się” działa jak zwrotne, a „sprzedaje się” pomaga dostrzec konstrukcję bez wskazanego sprawcy — portugalskie uzgodnienie wymaga osobnej uwagi. Opanuj tę różnicę, by unikać żenujących nieporozumień i swobodnie poruszać się zarówno w komunikacji osobistej, jak i publicznej.
Podmiot wykonuje czynność na sobie samym
Podmiot może być wyrażony albo wynikać z kontekstu
Uzgadnia się z podmiotem
Może odnosić się do konkretnej osoby albo do podmiotu ogólnego
Sprawca nie jest wskazany; odbiorca czynności jest podmiotem gramatycznym
W normatywnej konstrukcji biernej czasownik zgadza się z tym podmiotem
„Ela se olha no espelho toda manhã” (Ona patrzy na siebie w lustrze każdego ranka)
„Eles se cumprimentaram na rua” (Przywitali się na ulicy)
„Eu me machuquei jogando futebol” (Skaleczyłem się, grając w piłkę nożną)
„Vocês se divertiram na festa?” (Dobrze się bawiliście na imprezie?)
„Vende-se este apartamento” (To mieszkanie na sprzedaż)
„Falam-se três idiomas nesta escola” (W tej szkole mówi się trzema językami)
„Vive-se bem no Brasil” (W Brazylii dobrze się żyje)
„Procura-se emprego” (Poszukiwana praca)
Se należące do tych czasowników zaimkowych nie jest po prostu znacznikiem nieosobowym:
suicidar-se (nigdy „suicida-se” jako nieosobowe)
arrepender-se
zangar-se
Sprawdzaj czasownik i znaczenie, zamiast zakładać, że każdy zaimek można pominąć:
„Me sinto bem” / „Sinto-me bem”
Obie formy zachowują zaimek; sam jego brak nie dowodziłby użycia nieosobowego
Utwórz konto, aby kontynuować ten temat w Falando.
Bezpłatne konto z lekcjami A1. Materiały A2–C2 wymagają subskrypcji.
