Strona bierna z „se"

• Strona bierna z „se" stawia w centrum to, co podlega czynności

• Czasownik zwykle uzgadnia się z tym rzeczownikiem

• Częsta na szyldach i w ogłoszeniach

Ten wzorzec widać w Brazylii na każdym kroku — to część żywego języka ulicy, a nie tylko gramatyki podręcznikowej: witryny sklepów, ogłoszenia o wynajmie, komunikaty publiczne i ogłoszenia drobne sięgają po niego bez przerwy. Dla polskiego ucha to znajomy chwyt: tak jak w polskim ogłoszeniu napiszesz „Sprzedam mieszkanie" albo „Wynajmę pokoje" bez podawania, kto sprzedaje czy wynajmuje, tak po portugalsku użyjesz „vende-se apartamento" i „alugam-se quartos". Opanuj ten wzorzec, by rozumieć brazylijskie szyldy, drobne ogłoszenia i komunikaty usługowe — i pisać własne tak, by brzmiały naturalnie.

Główne zasady

• Strony biernej z „se" używamy, gdy czasownik ma dopełnienie bliższe, które staje się ośrodkiem zdania: „vende-se apartamento", „alugam-se quartos".

• Czasownik uzgadnia się z rzeczownikiem, na który skierowana jest czynność: liczba pojedyncza przy jednym elemencie, mnoga przy większej liczbie.

• To inny mechanizm niż „se" nieosobowe, które nie zamienia dopełnienia bliższego w podmiot w taki sam sposób.

• Strona bierna z „se" jest typowa dla komunikatów publicznych, ogłoszeń, języka usługowego i reklam.

Uwagi o użyciu

• „Precisa-se de funcionários" jest konstrukcją nieosobową, a nie bierną, ponieważ czasownik wymaga dopełnienia z przyimkiem.

• Na prawdziwych szyldach niektórzy upraszczają zgodność liczby, ale staranny styl pisany zwykle ją zachowuje.

Przykłady w kontekście

Częste pułapki

• Nie myl strony biernej z „se" z konstrukcją nieosobową z „se".

• Błędy w zgodności liczby zdarzają się w codziennej praktyce, ale staranne teksty trzymają się standardowego wzorca.