Krótkie podsumowanie
Tradycyjny schemat z wyjątkami: ter / haver + regularny; ser / estar + nieregularny. Sprawdzaj konkretny czasownik.
Przy biernym ser i przymiotnikowym estar imiesłów się uzgadnia: as contas foram pagas.
W czasach złożonych z ter / haver obie formy są nieodmienne: tinha pagado, tinha pago, nigdy tinha pagada.
Twoja intuicja działa: „faktura zapłacona”, „faktury zapłacone” — ten sam imiesłów bierny z uzgodnieniem.
Warto znać na pamięć: pagar (pagado/pago), aceitar (aceitado/aceito), entregar (entregado/entregue), imprimir (imprimido/impresso), prender (prendido/preso), acender (acendido/aceso), eleger (elegido/eleito), suspender (suspendido/suspenso).
Obie formy są dopuszczalne z każdym posiłkowym przy ganhar, gastar, pagar i pegar: tinha ganho, tinha pago oraz formy regularne.
Nie każdy czasownik ma parę: trazer, chegar i empregar mają tylko formę regularną, przy dowolnym posiłkowym.
Morto zależy od kontekstu: foi morto = został zabity; tinha morrido = wcześniej umarł; está morto = jest martwy. Słownik podaje morto dla matar i morrer.