Krótkie podsumowanie
Jedna zasada, dwa posiłkowe: ser i estar biorą krótki imiesłów (foi pago, está aceito); ter i haver biorą długi (tinha pagado, havia aceitado).
Krótki to ten nieregularny i zachowuje się jak przymiotnik, więc się uzgadnia: as contas foram pagas (rachunki zostały zapłacone).
Długi stoi po ter / haver i jest zamrożony: tinha pagado nigdy nie stanie się tinha pagada.
Twoja intuicja działa: „faktura zapłacona”, „faktury zapłacone” — ten sam imiesłów bierny z uzgodnieniem.
Warto znać na pamięć: pagar (pagado/pago), aceitar (aceitado/aceito), entregar (entregado/entregue), imprimir (imprimido/impresso), prender (prendido/preso), acender (acendido/aceso), eleger (elegido/eleito), suspender (suspendido/suspenso).
Cztery czasowniki się poddały: ganhar, gastar, pagar i pegar biorą dziś krótką formę z każdym posiłkowym — tinha ganho, tinha pago to normalny brazylijski.
Nie każdy czasownik ma parę: trazer, chegar i empregar mają tylko formę regularną, przy dowolnym posiłkowym.
Morto jest pożyczone: to krótki imiesłów od matar (zabić), a morrer (umrzeć) pożycza go do ser/estar, zachowując morrido dla ter.