A1 (Początkujący)Lekcja 2: Zaimki osobowe i formy adresatywne
Zaimki osobowe w funkcji podmiotu: eu, tu, ele/ela, nós, vocês, eles/elas
Eu = ja
Tu = ty (nieformalne, liczba pojedyncza — rzadko używane w większości Brazylii)
Você = ty (liczba pojedyncza — standard w Brazylii)
Ele/Ela = on/ona
Nós = my (formalnie / w piśmie)
A gente = my (potocznie / w mowie)
Vocês = wy (liczba mnoga)
Eles/Elas = oni/one (rodzaj męski/żeński)
eu, tu, ele/ela, nós, a gente, vocês, eles/elas
Zarejestruj się, aby zapisywać postępy, wykonywać ćwiczenia i odblokować całą treść gramatyczną.
Zaimki osobowe to fundament każdej rozmowy po brazylijsku — to dzięki nim mówisz o sobie, zwracasz się do innych i wspominasz o ludziach. Wiedza, kiedy używać você, a kiedy bardziej regionalnego tu, oraz rozpoznawanie a gente jako swojskiej alternatywy dla nós oddziela portugalski z podręcznika od tego, jak naprawdę mówią Brazylijczycy. Te krótkie słówka kształtują też to, jak formalnie albo blisko brzmisz wobec rozmówcy.
Zaimki osobowe mówią nam, kto wykonuje czynność w zdaniu. W angielskim niemal zawsze trzeba je postawić („I speak"), ale w portugalskim mają większą swobodę — i to właśnie wyczucie, kiedy ich używać, a kiedy je pomijać, sprawia, że brzmisz naturalnie.
Najprostszy zaimek — zawsze odnosi się do osoby mówiącej.
Eu sou brasileiro. (Jestem Brazylijczykiem.)
Eu falo português. (Mówię po portugalsku.)
Tutaj brazylijski portugalski robi się ciekawy.
„Eu sou Maria." (Jestem Maria.)
„Você fala português?" (Mówisz po portugalsku?)
„Nós somos brasileiros." (Jesteśmy Brazylijczykami.)
„Eles falam inglês." (Mówią po angielsku.)
„Ela é professora." (Ona jest nauczycielką.)
„Ele é médico." (On jest lekarzem.)
„Elas são amigas." (One są przyjaciółkami.)
„Eu e ela somos brasileiros." (Ja i ona jesteśmy Brazylijczykami.)
„Vocês são estudantes?" (Jesteście studentami?)
Tradycyjna portugalska zgoda rodzajowa wybiera eles dla każdej grupy, w której jest co najmniej jeden mężczyzna:
5 kobiet → elas
5 kobiet + 1 mężczyzna → eles
Z você — forma czasownika jest identyczna jak przy ele / ela, więc zwykle zostawia się zaimek, żeby nie było wątpliwości, o kim mowa.
Gdy zmieniasz podmiot — widoczny nowy zaimek wyraźnie sygnalizuje zmianę.
Dla podkreślenia lub kontrastu — „Eu sou brasileiro" (z zaimkiem) wybrzmiewa mocniej niż „Sou brasileiro".
Zachowują się jak grzecznościowe formy 3. osoby — łączą się z czasownikiem w 3. osobie, tak samo jak você. Omówisz je dokładnie w lekcji Formy adresowania.
„Você" zaczęło swoje życie jako średniowieczny tytuł honorowy Vossa Mercê („Wasza Miłość"), używany do zwracania się do osób królewskich bez nadmiernej poufałości 2. osoby. W codziennej mowie tytuł skracał się przez powtarzanie — vossa mercê → vossemecê → vosmecê → você. Właśnie dlatego você do dziś łączy się z czasownikiem w 3. osobie: gramatycznie zwracasz się do „Waszej Miłości", a nie wprost do „ciebie".
Źródło: Wiktionary — você (etymologia).
A gente zaczynało jako zwykłe wyrażenie rzeczownikowe oznaczające ludzi i w ciągu XX wieku przekształciło się w pełnoprawny zaimek 1. osoby liczby mnogiej. Badania socjolingwistyczne nad mową Brazylijczyków pokazują, że młodsi rozmówcy zdecydowanie wolą a gente od nós w luźnych rozmowach. Ponieważ gramatycznie pozostaje rzeczownikiem, a gente zachowuje zgodność z czasownikiem w 3. osobie liczby pojedynczej (a gente fala), mimo że znaczy „my".
Uzyskaj pełny dostęp do lekcji gramatyki, ćwiczeń, słownictwa i spersonalizowanych powtórek dzięki darmowemu kontu Falando.
